Aspir

Açıklama

ASPİR

Tohumlarında % 30-50 arasında yağ bulunan, Linoleik (Omega-6) ve Oleik (Omega-9, zeytinyağı kalitesinde) olmak üzere 2 ayrı tipi olan, yağı yemeklik olarak kaliteli, biyodizel yapımında da kullanılabilen, küspesi hayvan yemi olarak değerlendirilen, kuraklığa dayanıklı, yazlık karakterde ve ortalama 110-140 gün arasında yetişebilen tek yıllık bir uzun gün yağ bitkisidir.

BİTKİSEL ÖZELLİKLERİ

Aspir, genellikle 80-100 cm arasında boylanabilen, dikenli ve dikensiz formları olan, dikenli formların dikensizlere göre daha fazla yağ içerdiği, sarı, beyaz, krem, kırmızı ve turuncu gibi değişik renklerde çiçeklere sahip, tohumları, beyaz, kahverengi ve üzerinde koyu çizgiler bulunan beyaz taneler şeklinde olan (ender durumlarda siyah tohumlara da rastlanabilir), dallanan ve her dalın ucunda içerisinde tohumları bulunan küçük tablalar oluşturan, renkli çiçekleri (petal) gıda ve kumaş boyasında kullanılan, derinlere gidebilen kazık kök sistemine sahip bir bitkidir.

EKİM ÖZELLİKLERİ

Hububat ekimi için yapılan toprak hazırlığı aspir için de uygundur. Ekim öncesi toprak çok iyi işlenmeli ve ekime hazırlanmalıdır. Ekim mibzerle sıraya ekilmelidir Hububat ekiminde kullanılan makineler (mibzerler), aspir ekiminde de rahatlıkla kullanılabilmektedir. Daha geniş sıra aralıklarında (40-60 cm) ekim yapıldığı takdirde, yabancı ot mücadelesi ve kontrolünde sıkıntılar yaşanmaktadır. Sıra arasının 15-20 cm olduğu durumlarda, dekara 5-7 kg tohumluk kullanılmalıdır. Ekim derinliği, toprak şartlarına göre değişiklik gösterse de 2-4 cm dir.

SULAMA İSTEKLERİ

Çimlenme, ilk çıkış toprak tavı güzelse genellikle tohumlar ekimden 7-10 gün sonra çimlenirler. Bitkinin kökünü geliştirmesinden sonra sulamaya toprağın ve bitkinin ihtiyacına göre ve buharlaşma oranına bağlı olarak karar verilir. Özellikle yağmur yağmayan dönemlerde sulamanın verime katkısı çoktur.

GÜBRELEME İSTEKLERİ

Sulu şartlarda dekara 8-10 kg saf fosfor ve yine takip eden sürede 12-15 kg saf azot uygulaması parçalar halinde verilmelidir. Çinko ve bor uygulamasına iyi reaksiyon vermektedir. Kıraç şartlarda ise taban gübresini yarıya düşürmeli ve azot beslemesini yine yarıya düşürerek yağmurlar gözetilmelidir. Yağmur imkanı yoksa azot beslemesi yapılmaz.

HASAT

Yaprakların büyük bir bölümünün tamamen kuruduğu (kahverengileştiği), çiçek çanak yapraklarının hemen hemen kahverengiye döndüğü (geç açmış çiçek tablalarındaki çanak yapraklarında hafif bir yeşillik olabilir) ve tablaların elle kolaylıkla harmanlanabildiği ve tanelerin tamamen beyaz renk aldığı dönem hasat zamanının geldiğinin bir işaretidir. Bu dönem, genellikle çiçeklenmeden yaklaşık 4-5 hafta sonraya denk gelen dönemdir. Bu dönemde, bitkiler fizyolojik olgunluğa ulaşmış demektir ve hasat yapılabilir.